Мемлекет дегеніміз – азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғауға, олардың бейбіт өмір сүруін қамтамасыз етуге арналған тетік
Мемлекет дегеніміз – азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғауға, олардың бейбіт өмір сүруін қамтамасыз етуге арналған тетік. Осы тұрғыдан алғанда, мемлекеттілікке, адамшылыққа және балаларға қарсы қылмыстар жасау – қоғамның іргетасын шайқалтатын ең ауыр қылмыстардың бірі. Мұндай әрекеттердің салдары тек жеке тұлғаларға ғана емес, сонымен бірге тұтас қоғамға кері әсерін тигізеді. Сондықтан осындай қылмыстар үшін заңмен белгіленген ең қатал жаза қолданылуы қажет.
Мемлекеттілікке қарсы қылмыстар
Мемлекеттілікке қарсы жасалған қылмыстар елдің егемендігі мен тұрақтылығына қауіп төндіреді. Мұндай әрекеттерге сатқындық, сепаратизм, террористік әрекеттер, мемлекеттік құпияларды сату жатады. Бұл қылмыстар тек мемлекеттің негіздерін әлсіретіп қана қоймай, халықтың сенімін жоғалтуға әкелуі мүмкін. Сондықтан мұндай қылмыстарға қатысты ешқандай жеңілдету немесе ақтау болмауы тиіс. Қоғамдағы тәртіпті сақтау үшін қылмыскерлер қатаң түрде жауап беруі керек.
Адамшылыққа қарсы қылмыстар
Адамшылыққа қарсы қылмыстар – ең ауыр моральдық және заңдық нормаларды бұзу. Геноцид, құлдыққа салу, адамды азаптау, жыныстық зорлық-зомбылық сияқты әрекеттер адамгершіліктің барлық ұстанымдарына қайшы келеді. Бұл қылмыстардың жазасыз қалуы қоғамда үрей мен сенімсіздік тудырады. Әрбір адам, мейлі ол қай жерде өмір сүрсе де, өз құқығының заңмен қорғалатынына сенімді болуы керек.
Балаларға қарсы қылмыстар
Балалар – кез келген мемлекеттің болашағы. Оларға қарсы жасалған қылмыстар – моральдық тұрғыдан ең ауыр және кешірілмес әрекет. Балаларды қорғау – әрбір мемлекеттің маңызды міндеті. Қаншалықты қатаң жаза қолданылса да, мұндай қылмыстардың ауырлығын толығымен өтей алмайды. Алайда әділетті жазалар қылмыскерлерге сабақ болып, қоғамда мұндай әрекеттерге төзбеушілік қағидасын нығайтады.
Қатал жаза – әділдіктің негізі
Мемлекет әрбір азамат үшін әділдік орнатуға міндетті. Қоғамға қауіп төндіретін адамдарға қатысты жеңілдік жасау әділдік қағидаттарына қайшы келеді. Қатаң жаза қылмыскерлерді тиісті жауапкершілікке тартумен қатар, басқа азаматтарға да ескерту болып табылады. Мұндай әдіс мемлекеттің құқықтық жүйесінің күшін көрсетіп, халықтың оған деген сенімін нығайтады.
Мемлекеттілікке, адамшылыққа және балаларға қарсы қылмыстардың ауырлығын ескере отырып, оларға ең қатаң жаза қолдану – заңдылық пен әділдікті қамтамасыз етудің маңызды қадамы. Қоғам тек заң алдында барлығы тең болған кезде ғана тұрақты әрі қауіпсіз бола алады. Заңды құрметтеу, әділдікке деген сенім – әрбір азаматтың құқықтары мен бостандықтарының басты кепілі.
Ерлан Конысбек.